الشيخ محمد تقي بهجت

35

جامع المسائل ( فارسي )

4 - مدارس علوم ، و مساكن موقوفهء بر فقرا و زوّار حق سبق در مدارس و امثال آن كسى كه ساكن مدرسه يا مسكن مذكور شد و داراى شروط استحقاق و جواز سكنى بود مثل اين كه از محصلين بود در مدرسه و از زوار يا فقرا بود در مرابط و مساكن موقوفه احق است به سبب سبق به سكنى در آن ، از ديگرى كه واجد شروط باشد حتّى موافقت ناظر در صورت شرطيت ؛ پس اگر ناظر ، موافق سكناى يكى از دو نفر بود و خصوص يكى از آنها سبقت گرفت ، اولويت براى او حاصل است نه ديگرى . و اين حق باقى است ما دام باقى است در او شروط مرعيّه در وقف از قبيل اشتغال به علم يا به علم خاص يا مدت توقف . خارج شدن و بقا و عدم بقاى حق و با بيرون رفتن او براى حوائج متعارفه غالبه مثل شراء چيزى از سوق حق او باطل نمىشود در صورتى كه رحل او در آن مكان باشد ؛ و در غير اين صورت بقاى حق او مشكل است ، مگر آن كه معتاد باشد خروج زمان عادى براى حوائج عاديه بدون رحل به جهت جامعيت مكان لوازم را و عدم حاجت به رحل ، اگر چه در وقت رفتن قصد عود داشته اگر چه بدانند كه بدون اختيار در محل ديگرى حبس شده است مگر آن كه عذرى كه محقق است در ايام قليله اى باشد كه آن هم از موارد ابتلاء نوع اهل بيوت مشتركه است . و در صورت بقاى رحل ، اگر طول بكشد زمان مفارقت و غير عادى باشد و عرفيت نداشته باشد اهليت او براى آن محل ، اظهر بطلان حق او است ، پس براى ديگرى كه واجد شرط است جائز است سكناى آن مكان با شروط آن اگر چه از شروط ، موافقت ناظر آن وقف باشد . و اگر معلوم شد كه به قصد اعراض رفته است ، اظهر بطلان حق است اگر چه رحل او باقى باشد ، زيرا محلى براى علامتگذارى نيست ؛ و رحل او اگر معلوم نشود